Organy mistrza Ladegasta – serce głuszyńskiej świątyni.       

Organy mistrza Ladegasta – serce głuszyńskiej świątyni.       

Na obrzeżach Poznania, w wysuniętej na południowy wschód od centrum miasta Głuszynie znajduje się zabytkowy kościół gotycki. Parafia św. Jakuba Apostoła należy do grona najstarszych kościołów archidiecezji poznańskiej. Powstanie świątyni jest datowane na drugą połowę trzynastego wieku – najbardziej prawdopodobne wydają się być lata 1250-1280. W 1720 roku, decyzją biskupa poznańskiego, kościół św. Jakuba Apostoła został inkorporowany do kolegiaty św. Marii Magdaleny w Poznaniu.

Na przestrzeni setek lat wygląd świątyni właściwie nie ulegał zmianie. Do nielicznych modyfikacji zaliczyć można zmianę pierwotnie romańskiego polichromowanego sufitu, który wieńczył nawę środkową na sklepienie typowo gotyckie (po II wojnie światowej) oraz położenie tynków wewnętrznych, co nastąpiło dopiero w XX wieku.

Charakterystyczne dla gotyckiej parafii św. Jakuba Apostoła są wąskie i stosunkowo wysokie okna oraz efektowne ostrołukowe, żebrowane sklepienie, widoczne nad chórem oraz w prezbiterium. Uwagę przyciągają także zwieńczone stożkowatym dachem mury kościoła, których grubość przekracza miejscami metr.

Niewątpliwą atrakcją głuszyńskiego kościoła są zabytkowe organy, stworzone przez samego Friedricha Ladegasta z Weissenfels. Pozostawił on w Polsce kilka instrumentów, lecz zaledwie dwa z nich udało się udokumentować. Wiadomo już, że oprócz organów uświetniających kościół św. Jakuba Apostoła wykonał on również organy znajdujące się w poznańskiej Farze. Do największych osiągnięć Ladegasta należy stworzenie monumentalnych instrumentów dla świątyń w Merseburgu, Schwerinie i Lipsku. Organy wykonane przez niemieckiego mistrza znajdują się także w Niemczech, Rosji, Austrii, Czechach, Afryce i USA oraz na Łotwie.

Głuszyńskie organy pojawiły się w kościele św. Jakuba Apostoła dokładnie 16 grudnia 1884 roku. Warto wspomnieć o tym, że instrument stworzony przez Ladegasta nigdy nie był przerabiany i, pomimo swojego zaawansowanego już wieku, zachował się w bardzo dobrym stanie. Teraz jednak los dziewiętnastowiecznych organów stoi pod znakiem zapytania. Ich szlachetne brzmienie rozległo się po raz ostatni dwadzieścia pięć lat temu. Od tego czasu instrument nie jest używany, a jego stan systematycznie ulega pogorszeniu.

Oprócz organów godne uwagi są także zabytkowe kropielnice z kamienia oraz konfesjonał, którego wiek ocenia się na około sto lat. Nie sposób też pominąć barokowego ołtarza głównego z obrazem przedstawiającym patrona parafii – św. Jakuba Apostoła. W tle malowidła widoczny jest także kościół oraz krajobraz Daszewic i okolic wraz z rzeką – Głuszynką. Lśniący od złotych zdobień ołtarz powstał mniej więcej 300 lat temu. W ołtarzu głównym przechowywana jest zabytkowa monstrancja z szesnastego wieku.
Bibliografia:
http://www.jakubapostol.org/
Nina Kinitz 8 września 2009