Polska sztuka / Architektura

  • Odsłon:

    1104

Kościół św. Barbary w Częstochowie.

W roku 1998 została przeprowadzona analiza składu chemicznego , potwierdziła ona bardzo korzystną zawartość minerałów, wywierających leczniczy i wzmacniający wpływ na ludzki organizm. Bez względu na uwarunkowania naturalne , trzeba podkreślić ,że zdarzają się przypadki cudownych uzdrowieńW roku 1998 została przeprowadzona analiza składu chemicznego , potwierdziła ona bardzo korzystną zawartość minerałów, wywierających leczniczy i wzmacniający wpływ na ludzki organizm. Bez względu na uwarunkowania naturalne , trzeba podkreślić ,że zdarzają się przypadki cudownych uzdrowieńKościół św. Barbary i kaplica zbudowana nad słynnym źródełkiem , stanowią drugie obok Jasnej Góry miejsce uświęcone tradycją cudów i modlitw, które najczęściej odwiedzane jest przez pielgrzymów  przybywających do Częstochowy.  Znane jest również jako „Sanktuarium Zranionej Jasnogórskiej Ikony Matki Bożej”.  Znajduje się około 400 m na południe od Jasnej Góry. Miejsce to prastara tradycja kojarzy z historią obrazu Jasnogórskiego. Kiedy w Wielkanoc 1430 roku na Częstochowę napadli rabusie, nie oszczędzili także cudownego obrazu Matki Bożej , ograbiając go z drogocennych ozdób i wotów. Jak podają kroniki, sam wizerunek został pocięty, połamany na części i porzucony. Zakonnicy odnalazłszy sprofanowany Obraz udali się z nim do  Krakowa. Tam obraz został odnowiony.

Jedna z legend mówi, że napastniczki usiłowali wywieźć obraz , ale konie ciągnące wóz nie chciały ruszyć z miejsca i rabusie zrzucili wizerunek na ziemię. Na miejscu tym w cudowny sposób wytrysnęło źródełko, w którym paulini obmyli odnaleziona ikonę. 
Fakt ten z czasem upamiętniono, stawiając krzyż, a potem wznosząc nad źródełkiem niewielką, drewnianą kaplicę. Po dziś dzień panuje przekonanie o uzdrawiających właściwościach źródlanej wody. Przybywający pielgrzymi bardzo chętnie ją piją i używają przy chorobach oczu.
W roku 1998 została przeprowadzona analiza składu chemicznego , potwierdziła ona bardzo korzystną zawartość minerałów, wywierających leczniczy i wzmacniający wpływ na ludzki organizm. Bez względu  na uwarunkowania naturalne , trzeba podkreślić ,że zdarzają się przypadki cudownych uzdrowień.

 W latach 1637 -  1643 z inicjatywy wybitnego prowincjała paulinów polskich – o. Andrzeja Gołdonowskiego na tym miejscu wybudowano kościół pod wezwaniem św. Barbary oraz św. Andrzeja. Przy kościele wzniesiono klasztor, został tam umieszczony nowicjat zakonny. Nieco później nad cudownym źródełkiem , które dziś ma kształt studni o głębokości 10,5 m wzniesiono murowaną kaplicę także pod wezwaniem św. Barbary. Posiada ona skromne wyposażenie – w ołtarzu została umieszczona kopia wizerunku Jasnogórskiej Matki Bożej, a w podniebieniu kopuły możemy oglądać odnowione w roku 1999 cztery późnobarokowe malowidła, które ilustrują profanację obrazu.
Cały zespół klasztorny był wielokrotnie zniszczony a następnie odnawiany. Najbardziej został zniszczony podczas szwedzkiego potopu w roku 1655, w okresie wojny północnej w latach 1702, 1704, w czasie walk konfederatów barskich, przez wojska rosyjskie. W roku 1807 podczas wojen napoleońskich został zamieniony na szpital.  Rok później splądrowały go wojska austriackie.

W  1891 roku kościół przeznaczono na siedzibę nowo erygowanej parafii Św. Barbary, posługę duszpasterską powierzono księżom diecezjalnym, a budynek klasztorny zaczął pełnić funkcję plebanii.  Sam kościół został konsekrowany 14 maja 1643 roku.
Jest to budynek późnorenesansowy, częściowo przebudowany, o wnętrzu barokowym, trójnawowy na planie bazyliki. Jego najbardziej charakterystycznym elementem jest masywna, dołem wieloboczna, a górą okrągła wieża wyraźnie stylizowana na basztę obronną . Barokowe wyposażenie wnętrza pochodzi w większości z XVIII wieku i z czasów restauracji kościoła, zwłaszcza późnobarokowych ołtarzy, dokonanej na przełomie wieku XIX i XX.

W prezbiterium znajduje się ambona. Na ścianach wisi cykl barokowych obrazów,  z końca XVIII  wieku, przedstawiających poszczególne epizody z życia św. Barbary. Z wystrojem wnętrza korespondują  neorokokowe organy z roku 1935, umieszczone na chórze , wspartym na dwóch kolumnach kompozytowych.  Ołtarz główny zawiera w polu centralnym barokowy obraz św. Barbary namalowany prawdopodobnie przez Jana Latyńskiego, paulina z Jasnej Góry.  Malowidło ozdobione jest srebrną sukienką trybowaną. Po prawej stronie  przy tęczy znajduje się dawny ołtarz Św. Pawła z Teb, patriarchy  paulinów.

Dziś w polu głównym  zawiera on obraz  Matki Boskiej  Częstochowskiej z początku XX wieku, w pozłacanej sukience z drewna. Ołtarz przy tęczy po lewej stronie posiada w polu głównym wizerunek św. Józefa, a w zwieńczeniu – obraz ukazujący Św. Augustyna z pokonanym heretykiem u jego stóp. Zasuwę stanowi obraz Najświętszego Serca Pana Jezusa.

Na zamknięciu nawy bocznej , po prawej stronie znajduje się ołtarz z rzeźbami św. Piotrowina.  Po prawej stronie prezbiterium mieści się dawna kaplica św. Michała Archanioła, późnobarokowa z elementami rokokowymi.  Jej ołtarz zawiera obraz Chrystusa ukrzyżowanego z duszami czyśćcowymi, będący ikonograficzną kopią cudownego krucyfiksu z kaplicy Matki Bożej na Jasnej Górze.

Po lewej stronie prezbiterium nad zakrystią znajduje się starannie odnowiona  kaplica św. Anny z ołtarzem późnobarokowym. Pole główne ołtarza wypełnia przemalowany obraz , przedstawiający świętych Annę i Joachima. Kaplica ta sąsiaduje z klasztorem i spełnia rolę zakonnego oratorium (chóru).  W samym zaś klasztorze możemy podziwiać przepiękne sklepienie  starej biblioteki.

W roku  1997 gospodarzami na powrót stali się paulini. Po 133 latach dawny zespół klasztorny znowu ożył atmosferą ducha paulińskiego.  Na jej kanonicznym terenie usytuowane jest Sanktuarium Jasnogórskie, jak również Wyższe Seminarium Duchowne Archidiecezji Częstochowskiej, a także 16 żeńskich zgromadzeń zakonnych.  Od roku 2000 proboszczem jest Andrzej Kuster, któremu kościół zawdzięcza powrót do dawnej świetności.
Przybywający tu pielgrzymi czerpią wodę  z cudownego źródła, doświadczając niezwykłego znaku, jakim jest to wszystko, czego dokonuje Matka Boża w tajemnicy swojego świętego Obrazu. Oręduje u Tego, który spoczywa na Jej ręku aby błogosławił utrudzonym pielgrzymom. 

A.K. 2010-12-15