Polska sztuka / Muzyka / Barok

  • Opublikowano:

    2008-10-10
  • Odsłon:

    559

Budowniczy i muzyk- Adam Jastrzębski

Dworski grajek
Dokładnie niewiadomo ani kiedy urodził się i zmarł Adam Jarzębski. Najprawdopodobniej przyszedł na świat w Warce nad Pilicą w ostatniej dekadzie XVI wieku natomiast zmarł na przełomie 1648/49 roku w Warszawie.
Pierwsze sprawdzone informacje związane z jego życiem pojawiają się ok. kwietnia 1612 roku. Wówczas to został członkiem kapeli elektora brandenburskiego w Berlinie. 30 kwietnia 1615 roku otrzymuje od niego zezwolenie na roczny pobyt we Włoszech. Jednak nie wraca już do Berlina. Przyjeżdża na dwór Zygmunta III Wazy, gdzie spędza resztę życia.
Jarzębski zajmuje się również nauką muzyki dzieci senatorów.

Poza muzyką
Jednak życie Jarzębskiego to nie tylko muzyka. Zajmował się również doglądaniem budowy pałacu królewskiego w Ujazdowie. Został mianowany architektem królewskim. Cieszył się również ogromną królewską sympatią dzięki temu zyskiwał kolejne posiadłości ziemskie.
Wszystkie te jego zajęcia sprawiają, że jest człowiekiem bardzo zamożnym co daje mu możliwość dzierżawienia różnych dóbr królewskich, w tym również może objąć stanowisko wójta we wsi Piaseczno.
W roku 1630 poślubia Elżbietę z rodu Siennickich. Miał z nią dwóch synów – Szymona i Władysława oraz córkę Mariannę.
W roku 1648 zostaje wpisany do spisu warszawskich patrycjuszy.
Ostatnia informacja o nim pochodzi z 26 grudnia 1648 roku kiedy to w obliczu nadchodzącej śmierci spisuje swoją ostatnią wolę. Najprawdopodobniej umiera kilka dni później.

Twórczość
Za życia Jarzębskiego wydano tylko jeden utwór. Był to kanon More vertum . Do naszych czasów zachował się również rękopis Jarzębskiego Canzoni e concerti pochodzący z 1627 roku. Składa się on z 27 kompozycji: 12 utworów na dwa instrumenty, 10 na trzy instrumenty oraz 5 na cztery instrumenty, a do najpopularniejszych spośród nich zalicza się Tamburetta . Większość z tych utworów są bogato zdobione i o interesującej harmonice. Dodatkowo warto tutaj wspomnieć, że Jarzębski praktycznie nigdy nie określał na jaki instrument pisany jest dany utwór.
Wszystkie jego utwory składają się z wielu połączonych ze sobą cząstek. Można je wyróżnić dzięki kontrastom metrum, specyficznemu charakterowi czy odpowiedniej technice wariacyjnej.
Co ciekawe mimo, że do dnia dzisiejszego zachowała się jedna msza Jarzębskiego, a dokładnie jej głos basowy Jarzębski postrzegany jest przede wszystkim jako twórca muzyki instrumentalnej i kameralnej.


Marta Kotas 2008.10.10