Barokowe obrazy religijne Hermana Hana.

Barokowe obrazy religijne Hermana Hana.

Istnieje kilka hipotez dotyczących daty oraz miejsca narodzin Hermana Hana. Najczęściej przyjmuje się, iż artysta przyszedł na świat około 1575 roku na Śląsku – najprawdopodobniej w Nysie. Niektórzy badacze sugerują, że malarz urodził się dokładnie w 1574roku. <br> We wczesnej młodości Herman Han zdobywał wiedzę o sztuce od swojego ojca – cechowego malarza dekoracyjnego. Następnie kontynuował naukę malarskiego kunsztu w pracowniach zagranicznych nauczycieli – prawdopodobnie kształcił się on w Niderlandach, Pradze lub we Włoszech. Pod koniec szesnastego wieku Herman Han powrócił do Polski i osiedlił się w Gdańsku, gdzie wkrótce założył własną pracownię malarstwa. Od tego czasu malarz łączył pracę pedagoga z realizowaniem zamówień na obrazy o tematyce religijnej. <br> W 1612 roku artysta znalazł się w gronie założycieli gdańskiego cechu malarzy, a dwa lata później otrzymał obywatelstwo nadbałtyckiego miasta. Mniej więcej w tym samym czasie Herman Han zaczął malować obrazy religijne dla klasztorów cysterskich w Oliwie oraz Pelplinie. Powstały wtedy dzieła takie, jak „Trójca Święta” oraz „Koncert anielski”. Stworzył on również serię portretów przedstawiających wizerunki fundatorów oraz dobrodziejów. Cykl ten powstał na życzenie cystersów oliwskich. <br> W 1623 roku malarz postanowił przenieść się do Chojnic. Otworzył tam pracownię, lecz równocześnie wciąż utrzymywał swoje gdańskie atelier. Tuż po zmianie miejsca zamieszkania artysta stworzył jedno z najbardziej cenionych dzieł polskiego baroku – „Koronację Najświętszej Marii Panny”. Obraz ten został wkomponowany w kunsztownie zdobiony ołtarz katedry w Pelplinie. Oprócz tworzenia dzieł i edukowania młodych pokoleń malarzy artysta zajmował się także odnawianiem malowideł. <br> Herman Han zmarł w 1627 lub w pierwszych miesiącach 1628 roku w Chojnicach. Został on pochowany w podziemiach chojnickiej Bazyliki Ścięcia Jana Chrzciciela. Zgodnie z testamentem artysty po jego śmierci przekazano 25 grzywien ubogim, a miejscowym jezuitom wręczono kunsztownie zdobiony, złoty krzyż. <br> Dorobek twórczy Hermana Hana obejmuje utrzymane w barokowej konwencji obrazowania dzieła, wśród których znajdują się następujące obrazy: „Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny”, „Uczta w Kanie Galilejskiej”, „Wskrzeszenie Łazarza” oraz „Wizja świętego Tomasza z Akwinu”. Oprócz wspomnianych wyżej malowideł artysta stworzył jeszcze wiele innych obrazów o tematyce religijnej, a także liczne epitafia oraz portrety. <br> Jego twórczość jest ceniona za idealne zrównoważenie wyszukanej formy z przekazywaną treścią. Bogata wyobraźnia artysty pozwalała mu budować skomplikowane kompozycje, w których piętrzyły się rzędy aniołów i świętych, wydobywane z mroku za pomocą wyrazistych barw. Herman Han słynął z doskonałego wyczucia koloru, potrafił również świetnie operować światłocieniem. Na niektórych obrazach jego autorstwa można dostrzec kilka różnych źródeł światła – zarówno naturalnych, jak i tych, których ośrodkiem jest sylwetka przedstawianej postaci. <br> Twórczość Hermana Han wpisuje się w charakterystyczny dla baroku sposób dobierania tonacji kolorystycznych zwany tenebryzmem. Polega on na stworzeniu ciemnego tła obrazu, z którego wyłaniają się oświetlone sylwetki bohaterów dzieła. Herman Han osiągnął mistrzostwo w budowaniu skomplikowanych relacji światłocieniowych, które uzyskiwał dzięki zastosowaniu estetyki tenebrystycznej. Umiejętności Hermana Hana w tej dziedzinie sprawiły, że jego dzieła były wielokrotnie porównywane do obrazów Rembrandta, który zasłynął z biegłego opanowania sztuki wydobywania kontrastów świetlnych. <br> Do najbardziej znanych obrazów Hermana Hana należy „Koronacja Najświętszej Marii Panny”. Zatopione w ramach kunsztownie rzeźbionego ołtarza dzieło przedstawia niekończące się rzędy postaci, nad których głowami aniołowie unoszą Marię. Jej sylwetka stanowi centralny punkt obrazu i zarazem jest jedną z najbardziej wyrazistych postaci tegoż dzieła. Nad nieproporcjonalnie dużą figurą Maryi górują Jezus, Bóg Ojciec oraz Duch Święty, który występuje tu pod postacią białego gołębia. Nad głową każdego z nich lśni aureola, która oddaje część swojego blasku koronie, mającej za chwilę spocząć na czole matki Jezusa. Góra obrazu jest wyraźnie zaokrąglona, przez co nasuwa skojarzenia z nieboskłonem. Na słuszność tych asocjacji wskazuje fakt, że właśnie w najwyższej partii obrazu zasiadają sylwetki świętych postaci. Ozdobione kunsztownie dzieło posiada dodatkowo wizualne ramy, stworzone przez twarze oraz drobne figury świadków koronacji. <br> <i> Nina Kinitz 12 lutego 2009 </i>