Polska sztuka / Witraż

  • Opublikowano:

    2010-11-20
  • Odsłon:

    549

Jerzy Skąpski, malarz, grafik, projektant witraży

Jerzy Skąpski urodził się w 1933 roku w Hebdowie w klasztorze. Jest malarzem, grafikiem, projektantem witraży. Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w latach 1952 – 1958 u prof. Emila Krchy, Macieja Makarewicza, Ludwika Gardowskiego, w pracowni którego zdobył dyplom z drzeworytu na wydziale Grafiki. Jest członkiem ZPAP od 1958 roku. Jest jednym z najwybitniejszych witrażystów w Polsce, jest znawcą i wielbicielem sztuki sakralnej. Dzieła malarskie i witrażowe tego polskiego artysty mają dużą wartość sentymentalną, a także materialną, artystyczną. W 1974 roku odbył studia, dotyczące mozaiki wczesnochrześcijańskiej, jako stypendysta Centro Di Studi e Rincontri Europei w Rzymie. Tworzy malarstwo sztalugowe, ścienne, plakaty, ilustracje. Jednak projektuje głównie witraże. Jerzy Skąpski jest autorem projektu herbu Arcybiskupa Karola Wojtyły, podstawy herbu papieskiego. Jest dobrze znany w Polsce i na świecie. Jerzy Skąpski jest członkiem Kapituły Zakonu Rycerskiego i Szpitalniczego Świętego Łazarza w Jerozolimie. Tworzenie witraży rozpoczyna od lektury Pisma Świętego, w którym szuka wizji i opisów, przekładanych później na formy plastyczne. Artysta przybliża tematy teologiczne widzom, a także zachęca do pogłębiania własnej wiedzy i świadomości religijnej. Prace Jerzego Skąpskiego znajdują się też w e-booku „Mój anioł stróż. Antologia”.
 
Jerzy Skąpski brał udział w wielu wystawach zbiorowych, miał kilka wystaw indywidualnych, a także wykonał wiele witraży do Kościołów i kaplic polskich oraz zagranicznych, między innymi w Szwecji, w Rosji, we Francji. W Polsce witraże Jerzego Skąpskiego znajdują się w Kościołach w: Warszawie, w Krakowie, Gdyni, Białymstoku, w Kościołach Podhala, w Kościele Świętego Maksymiliana w Oświęcimiu, w Kościele Świętego Piusa w Rudzie Śląskiej, w Kościele Świętego Krzyża w Zakopanem, w kaplicy więzienia przy ulicy Montelupich w Krakowie (łącznie ponad 300 dzieł). Witrażysta wykorzystuje płaszczyzny czystych barw, które są oddzielone mocnym konturem ołowianych spoin. Bardzo często w witrażach stosuje kolory: biały, niebieski, żółty, czerwony. Witraże przekazują nam barwy inicjowane przez światło. W witrażach Jerzego Skąpskiego często widoczne są gromadki nieokreślonych osób, które w czymś uczestniczą; a także podobizny osób świętych i błogosławionych. Witraże przedstawiają też: rozety; tajemnice różańcowe; zwierzęta; łąki, kwiaty, motywy morskie, zwierzęta morskie, rajskie krajobrazy; ucieczkę do Egiptu; zesłanie Ducha Świętego; postać Chrystusa; miasta na górach; sceny ze Starego Testamentu, stacje Drogi Krzyżowej, twarz Chrystusa.

Jerzy Skąpski jest autorem największego witraża w Europie. Jest to trójkątny obraz o powierzchni 177 metrów kwadratowych i wysokości 18,5 metra. Witraż znajduje się w Kościele Świętego Wojciecha, na frontowej, szklanej ścianie świątyni. Główna postać przedstawiona na witrażu to Święty Wojciech w biskupiej tiarze, z wiosłem w jednej dłoni, a krzyżem w drugiej dłoni. Artysta wykonał też projekty witraży do Hospicjum Świętego Łazarza w Krakowie, do Kaplicy w sanktuarium ks. Zmartwychwstańców w Krakowie, do Kliniki Hematologii Szpitala UJ. w Krakowie, do Kaplicy Kościoła p.w. NMP królowej Aniołów w Warszawie, do Kościoła parafialnego p.w. Miłosierdzia Bożego w Krakowie, do Kościoła Reformatów p.w. Świętego Jana Chrzciciela w Dursztynie, witraże domach prywatnych w Krakowie, witraże w Kaplicy Domu Opieki Społecznej imienia Świętego Antoniego w Krakowie, witraże w Kościele parafialnym p.w. Matki Bożej Gwiazdy Morza w Krynicy Morskiej, witraże w Kościele parafialnym p.w. MB Anielskiej w Warszawie, witraże w Kościele parafialnym p.w. Świętego Piusa X w Rudzie Śląskiej, a także witraże w Kaplicy ss. Świętego Franciszka w Krakowie. Jerzy Skąpski pierwsze witraże wykonał do małego Kościoła w Cholewianej Górze, w którym rok wcześniej malował wnętrze. Stworzył 14 okien z witrażami w Kościele w Lutczy. Później zrealizował projekt witraży w Kościele Stella Maris oo Redemptorystów w Gdyni, a realizacja tego projektu trwała 9 lat. Była to praca bardzo dokładnie wykonana, a jej współautorką była żona artysty Maria Roga-Skąpska.

Natomiast w malarstwie sztalugowym artysta dopasowuje kolory do warstwy emocjonalnej, psychicznej danego tematu. W jego obrazach pojawiają się też świadomie zachwiane perspektywy. Jerzy Skąpski maluje obrazy, przedstawiające wiejskie domki, drogi, lasy, łąki.

Agata Krawiec z Wrocławia (dziennikarka, modelka, grafik)  2010.11.20