Polska sztuka / Witraż

  • Opublikowano:

    2010-12-02
  • Odsłon:

    489

Witraże kościoła w Rzezawie

Niewielka małopolska wieś, Rzezawa prawdopodobnie założona została w połowie XIV w., w ramach akcji kolonizacyjnej, przeprowadzanej na prawie niemieckim przez Kazimierza Wielkiego. W roku 1355, na terenie wsi wybudowano kościół, który na przestrzeni wieków wielokrotnie był niszczony, zarówno przez kataklizmy naturalne, jak i przez działania wojenne. Dzisiejszy budynek kościoła pochodzi z lat 1844-1851. Rzezawski kościół p.w. Najświętszej Trójcy i św. Leopolda może pochwalić się interesującym zespołem witraży, ich dokładna ilość to 22.
Najstarsze z witraży pochodzą jeszcze z roku 1921. Zamówione zostały przez ówczesnego proboszcza rzezawskiej parafii, ks. Józefa Padykułę. Grupa dziewięciu witraży z tamtego okresu, jest dziełem Krakowskiego Zakładu Witrażów Stanisława Gabryela Żeleńskiego, spokrewnionego ze sławnym pisarzem, eseistą i tłumaczem, Tadeuszem Boy-Żeleńskim. Autorstwo witraży zostało potwierdzone dokumentami, które zachowały się w rzezawskiej parafii. Witraże z tego czasu charakteryzują się sporymi rozmiarami – powierzchnia większości z nich przekracza 6 metrów kwadratowych. Zaraz po zakończeniu II wojny światowej, zespół został poddany gruntownym pracom renowacyjnym, wykonanym przez twórców z zakładu S. G. Żeleńskiego. Odnowienie witraży było konieczne, ponieważ wiele z nich zostało uszkodzonych w wyniku działań militarnych. Grupa tychże dziewięciu witraży cechuje się podobnym stylem wykonania oraz zastosowaną kolorystyką. Pierwsze trzy witraże znajdują się w prezbiterium rzezawskiego kościoła. Przedstawiają kolejno: Chrystusa jako „dobrego pasterza”, Najświętszą Maryję Pannę z Dzieciątkiem oraz monogram „IHS” (czyli grecki skrót imienia Jezusa Chrystusa). Fundatorzy owych witraży pozostają nieznani. W południowej kaplicy kościelnej, umiejscowiony jest witraż, ukazujący w figuralnym stylu członków św. Rodziny. W kaplicy północnej natomiast, znajduje się podobnie skomponowany witraż przedstawiający św. Jana Ewangelistę. Oba witraże zostały stworzone dzięki hojności Jana Gawora. Pozostałe cztery witraże z 1921 roku, mieszczą się w nawie kościoła. Ukazują one świętych rzymskokatolickich – Pawła, Józefa, Piotra oraz Stanisława Kostkę. Wizerunki świętych ukazano w podobnym, spójnym stylu, w formie pionowych elips. W przypadku witraża przedstawiającego św. Stanisława Kostki, przypuszcza się, iż jego fundatorem było Stowarzyszenie Młodzieży, prężnie działające podówczas w rejonie Rzezawy. Przypuszczenie opiera się tym, że patronem owego stowarzyszenia był właśnie św. Stanisław Kostka. Fundatorzy pozostałych trzech witraży, pozostają niestety niezidentyfikowani.
W XXI wieku, rzezawski kościół p.w. Najświętszej Trójcy i św. Leopolda doczekał się nowych polichromii oraz renowacji starych witraży. Dodatkowo w kościele, dzięki inicjatywie proboszcza rzezawskiej parafii – ks. Stefana Broniarza, pojawiły się całkiem nowe witraże, które zastąpiły szyby dotychczas jedynie pomalowane. Nowe witraże zostały stworzone w latach 2003-2007, przez krakowską pracownię Zbigniewa Gustaba, zaprojektował je natomiast Bolesław Szpecht. Wykonanie witraży zostało sfinansowane przez hojnych parafian. Większość witraży nawiązuje do scen biblijnych, m.in. ukrzyżowania oraz ofiarowania Chrystusa. Pozostałe przedstawiają herb Rzezawy, św. Leopolda, kanonizowanego w 2007 r. Szymona z Lipnicy oraz dwóch ostatnich papieży – Jana Pawła II i Benedykta XVI. Dwa ostatnie witraże, powstałe w 2007 roku, prezentują się zdecydowanie najokazalej. Witraż ukazujący podobiznę Jana Pawła II znajduje się w zakrystii ministranckiej, z kolei witraż przedstawiający obecnego papieża Benedykta znajduje się w zakrystii kapłańskiej. Powierzchnia każdego z nich przekracza 6 metrów kwadratowych. Oba zostały wykonane w podobnym stylu – wizerunki papieży znajdują się w pionowej elipsie, w dolnych polach natomiast przedstawione zostały herby papieskie.

Mateusz Pietrzyk  2010.12.01