Polska sztuka / Muzyka / Średniowiecze

  • Opublikowano:

    2008-09-07
  • Odsłon:

    500

Piotr z Grudziądza

Niewiele i niepewnie
Tak naprawdę do dziś niewiele jesteśmy w stanie powiedzieć o życiu i twórczości Piotra z Grudziądza. Nawet data jego śmierci nie jest do końca pewna. Wiadome jest to, że urodził się w Grudziądzu w roku 1392 a zmarł najpewniej ok. 1480 roku. Również jeśli chodzi o jego młodość znamy obecnie bardzo niewiele szczegółów poza tym, że w latach 1418 – 1430 uczęszczał do Akademii Krakowskiej. Wiemy, że był duchownym. Był zarówno kapelanem cesarza Fryderyka III jak i proboszczem parafii Białogarda niedaleko Lęborka. Co ciekawe dużo podróżował Piotr z Grudziądza dużo podróżował. O jego zamiłowaniu do wojaży świadczy fakt, że jego twórczość odnaleziono zarówno w Polsce jak i w Czechach, Austrii czy w Niemczech.

Dzieła nieodnalezione
Piotr z Grudziądza i jego twórczość jak do tej pory stanowi nieznany obszar dla muzykologów. Dotychczas udało odkryć się jedynie niewiele ponad dwadzieścia utworów, większość z nich napisana po łacinie. Możemy tutaj wyróżnić zarówno pieśni m.in.: Prodigiis eximiis , Pregrata era, Preconia etroclita , Problemata enigmatum , Predulcis eurus turbinie , Phebus ecclipsi tumuli , Preformosa elegantsi , Phonicorum ethicorum . Poza pieśniami Piotr z Grudziądza tworzył również motety. Jak do tej pory odkryto ich osiem: Jacob scalam / Pax eterna / Terribilis , Veni vere illustrator / Pneuma eucaristiarum / Paraclito tripudia / Dator eya , Probitate eminentem / Ploditando exarare , Pomi morsum / Hominem quem / Sed paratus / Paraneuma eructemus , Panis ecce / Panis ewus / Pange exul/ Patribus veteribus / Tantum ergo , Pantaleon eleon , Presulem ephebeatum Warto tutaj jeszcze wspomnieć o osobie, która odkryła twórczość Piotra z Grudziądza. Był to Jaromir Černy, który to analizując w 1975 roku motet Veni vere illustrator / Pneuma eucaristiarum / Paraclito tripudia / Dator eya zauważył, że pierwsze litery z czterech kolejnych głosów tworzą swoistą sygnaturę artysty.

Twórcy średniowieczni mają to do siebie, że niewiele o nich wiemy. Ich dzieła często nie zachowały się do naszych czasów lub nawet jeśli jakiś utwór zostanie odkryty niewiadomo kto jest autorem tekstu czy muzyki. Działo się tak głównie dlatego, że średniowieczne kompozycje były tworzone ku boskiej chwale, a ich twórcy nie zabiegali o sławę dlatego też często nie podpisywali się pod danym utworem lub ukrywali swoją tożsamość.


Marta Kotas 2008.09.03