Polska sztuka / Muzyka / Jazz

  • Opublikowano:

    2009-02-01
  • Odsłon:

    327

Krzysztof Komenda

Artysta urodzony w 1931 roku. Zmarł w 1969. Zamiłowanie do muzyki miał już od dziecka, kiedy to uczył się gry na fortepianie i marzył o wielkiej karierze wybitnego pianisty. Jako 8 latek zaczął uczyć się w poznańskim konserwatorium. Jednak jego edukację muzyczną przerwała wojna. Mimo, że starał się kształcić w zakresie teorii muzyki i gry na fortepianie po szkole średniej zdecydował się pójść na medycynę. Zanim dostał się na studia poznał Witolda Kujawskiego – znanego swingującego basisty, który wprowadził młodego Komendę w świat jazzu. Krzysztof Komenda pojechał wraz z nim do Krakowa, gdzie w mieszkaniu Kujawskiego poznawał polskich jazzmanów. Dzięki temu specyficznemu środowisku i przyjaźniom nawiązanym dzięki Kujawskiem Komenda mimo tego, że był lekarzem nie stracił kontaktu z jazzem.
Komenda na samym początku współpracował z grupą jazzową „Melomani”: Matuszewicz, Trzaskowski i Kujawski, a także z formacją Jerzego Grzewińskiego dzięki, któremu Komenda wystąpił w 1956 roku w Sopocie. Jednak sukces odniósł dzięki występowi z Janem „Ptaszynem” Wróblewskim i Milianem. Właśnie ten występ podczas I Festiwalu Jazzowego w Sopocie okazał się momentem przełomowym w jego karierze.
Dzięki temu sukcesowi Komenda zajął się muzyką nowoczesną i stworzył formację „Komenda Sextet”, który był pierwszym polskim zespołem grającym tego typu muzykę. Był to styl łączący w sobie zarówno tradycje europejskie jak i muzykę graną przez składy takie jak The Modern Jazz Quartet czy The Gerry Mulligan Quartet.
Od 1956 roku Komenda zaczął koncertować w Polsce i odnosić pierwsze sukcesy za granicą: w Moskwie, Grenoble i w Paryżu. W tamtym czasie Komenda stworzył również przedstawienie „Jazz i poezja” prezentowane podczas Jazz Jambore (1960) i w Filharmonii Warszawskiej. Krzysztof Komenda zainteresował się również muzyką filmową. Efektem tego była muzyka do filmów: „Nóż w wodzie” Romana Polańskiego, „Niewinni czarodzieje” Wajdy, „Mój tato” Nasfetera oraz „Do widzenia do jutra” Morgensterna. Krzysztof Komenda przygotował również „Etiudy baletowe” zaprezentowane na festiwalu Jazz Jambore z 1962 roku.
Kiedy w 1960 roku wyjechał do Skandynawii odniósł tam wielki sukces i bywał tam regularnie co roku. Sława Komenda rosła z roku na rok. po podbiciu Skandynawii ruszył na podbój Pragi, Bled i Koenigsbergu. W 1967 formacja „Komenda Quartet” przygotowała krążek dla niemieckiej wytwórni. W realizacji „Electrola”: „Lirik und Jazz” brali udział Tomasz Stańko, Roman Dyląg, Rune Carlsson i Zbigniew Namysłowski.
Od roku 1968 Komenda mieszkał w USA, gdzie przygotowywał muzykę do filmu „Dziecko Rosemary” (Polański) i The Riot (Kulik)
Kiedy w grudniu 1968 roku został ciężko ranny w wypadku samochodowym jego żona zdecydowała się na przewiezienie Komendy do Polski, gdzie zmarł 23 kwietnia 1969 roku.

Marta Kotas 2009.02.01